Door Lydia Visser-Lammers, orthopedagoog

Tussen al dat rumoer ontdek ik opeens een leerkracht met wie ik voor de zomervakantie veel gesproken heb over haar dynamische groep. We blijven staan. ‘Wat een verschil met vorig jaar’, zegt ze. ‘Deze groep is zo zelfstandig en zo rustig’. Herken jij dat ook? Onbewust of bewust vergelijk je je groep met de groep van het jaar daarvoor. Met de groep van vorig jaar voel je je vertrouwd. Je kent ze door en door. De nieuwe groep kinderen moet je leren kennen. Je kent hun dynamiek nog niet. De leerlingen geven je echter al wel een bepaalde indruk van wie ze zijn. Je ontdekt ook steeds meer hoe sociaal je groep is, of ze kunnen samenwerken en welke leerlingen wat meer op zichzelf zijn. Je peilt voorzichtig wat zij als groep van je vragen. Misschien heb je ook al wel ouders horen zeggen: ‘Ze vinden je wel streng hoor’. Beschouw dat ongecompliceerde oordeel maar als compliment.

Aan het begin van zo’n schooljaar realiseer jij je vast dat je als leerkracht de sleutelrol hebt om het hele proces van groepsdynamica te sturen. De regels worden duidelijk gemaakt aan de leerlingen. Wellicht neem je je voor om ook consequent en duidelijk te zijn. Kinderen weten dan wat ze van je kunnen verwachten. Het is daarnaast ook heel belangrijk om aandacht te hebben voor groepsvorming. Aan de hand van allerlei concrete activiteiten kun je dit vorm geven. De sleutelrol van de leerkracht is belangrijk en noodzakelijk.

Half september was er extra aandacht voor het thema pesten in de zogenoemde week tegen het pesten. Op maandagmorgen verscheen er een nieuwsbericht met een treffende titel: ‘Een op de drie kinderen weet niet wat hun school doet tegen pesten’. Hier ligt wellicht nog een mooi aanknopingspunt voor de school bij de start van het jaar. Weten de leerlingen wat er op school gebeurt? Wordt hen dit uitgelegd of gaan we ervan uit dat het bij de start van het jaar gewoon bekend is?

De leerkring Pesten wil graag zorg dragen voor ‘borging’ van bovengenoemde thema’s. Binnenkort start er een pilot met een product wat scholen en leerkrachten kan helpen om een sociaal veilig klimaat te bieden, pesten tegen te gaan en indien nodig het pestprobleem aan te pakken.