Door Peter Bronkhorst

G komt wat dichterbij en nu staan ze beiden om de hoek waar verder geen toezicht van de leerkrachten is. 'Gisteren heb je mij uitgescholden, hè?', klinkt het nogal dreigend. Met een vragend gebaar steekt G zijn handen omhoog en tegelijk heeft hij een beste stomp in z'n maag te pakken. Hij roept wat uit angst en boosheid en dan gaat H nog harder tekeer. Hij bonkt het hoofd van G tegen de muur en rent er dan snel vandoor en roept dat G gevallen is op de grond. Kinderen drommen eromheen en vragen aan G wat er is gebeurd. Die geeft nogal onsamenhangend antwoord en vertelt dat hij met z'n hoofd tegen de muur is gevallen. De pleinwacht komt aangesneld en neemt hem mee naar binnen.

Machteloos
Het echte verhaal vertelt G thuis. Ouders voelen zich machteloos, omdat school niet weet wat te doen en ook aangeeft dat leerlingen het verhaal zelf moeten vertellen tegen de juf of meester. School zit met de handen in het haar, omdat ouders van H ontkennen en zeggen dat het helemaal niet zo erg is en daarnaast ook aangeven dat hun zoon vroeger al veel gepest is. Wat moet de school doen, wat moeten de ouders doen, welke verantwoordelijkheid heeft de leerkracht? Is er een goed protocol? Is hier sprake van een incident? Een veilig schoolklimaat is hier ver zoek.

Wet Veiligheid op school
Hoe zit het met het sociale veiligheidsbeleid? Wat is er nodig?
De wet Veiligheid op school heeft als doel dat scholen zich inspannen om pesten tegen te gaan. En dat scholen zorgen voor sociale veiligheid. In de wet staat dat scholen:

  • een sociaal veiligheidsbeleid moeten uitvoeren.

  • twee taken binnen het onderwijsteam moeten beleggen. Er moet een aanspreekpunt zijn waar leerlingen en ouders pesten kunnen melden. Ook moet iemand het pestbeleid op school coördineren. Dit kan dezelfde persoon zijn, maar dat hoeft niet. 

  • de beleving van veiligheid en het welzijn van hun leerlingen moeten volgen. De bedoeling hiervan is dat er altijd een actueel en representatief beeld is van de situatie op school.

Product van de leerkring Pesten
De leerkring Pesten heeft naar aanleiding van onderzoek gewerkt aan een product dat hierbij aansluit. Het onderzoek en het product omvat de zaken die door de overheid worden gesteld. Daarnaast hebben we onderzoek gedaan naar de relatie met de Bijbel. Dit heeft geresulteerd in nog een praktisch product: Bijbelverhalen gestoeld op thema’s die in relatie staan met een sociaal veilig klimaat.  

Als eerste noemen we hier de insteek op het sociale veilig klimaat, gestoeld op de onderzoeksvraag: “Waarmee wordt de christelijke onderwijsprofessional in de basisschool geholpen om gestalte te geven aan veiligheid met betrekking tot het thema pesten?”
Hierbij gaat het er dus om pesten te voorkomen en daar waar we pesten signaleren het in de kiem te smoren en als het al in een verder stadium is stevig aan te pakken. Daarvoor heeft de leerkring een digitale jaarkalender ontworpen, waarbij de school kan gaan kijken wat er zoal aanwezig is op school, om daarbij aan te sluiten. Scholen ‘moeten’ al zoveel en doen al zoveel, dus waarom wat nieuws als het meeste, zo niet alles al aanwezig is in de school? De jaarkalender zorgt voor een compleet plaatje en misschien wel voor het belangrijkste: de borging en de verankering in een vast jaarplan, zoals bijv. Parnassys.

Het tweede wat we als leerkring hebben onderzocht, is de betekenis van de Bijbel met betrekking tot het pesten. Hoe kunnen scholen zich onderscheiden in het gebruik van de Bijbel? Vele Bijbelverhalen rondom thema’s, zoals regels, naastenliefde, plagen, haten, jaloezie, etc.. hebben we uitgewerkt en daarbij hebben we richting aangegeven hoe er gebruik van gemaakt kan worden. Deze rijke Bron als een kompas voor onze socialisatie (Gert Biesta) in een maatschappij waarbij competentie en autonomie vaak de ‘cantus firmus’ zijn.