Van ideaal naar ervaring: Samen opleiden in de praktijk

Door: Anja van der Hoek

Om werkplekbegeleiders beter te ondersteunen in hun rol bij de vakdidactische ontwikkeling van (aanstaande) leraren, voorzien medewerkers van Driestar hogeschool hen van vakinhoudelijke input en handvatten om gerichte feedback te geven op basis van de beoordelingscriteria. Zo wordt de aansluiting tussen opleiding en praktijk versterkt. Deze aanpak is dit jaar in alle regio’s gestart en wordt de komende vier jaar voortgezet. Tijdens de curriculumuitwisselmiddag op 27 januari 2027 vindt verdere uitwisseling en verdieping plaats. Hieronder lees je een blog over de uitwisselmiddag van dit jaar.

Het ideaal van Samen opleiden heeft voor mij handen en voeten gekregen op woensdag 4 februari 2026 in Zeeland. Het is niet langer een vaag idee, maar het is een concrete ervaring geworden. Op de uitwisseldag in Kapelle heb ik met Zeeuwse collega’s samengewerkt om de band tussen opleiding en werkveld te versterken. Een mooie ervaring!

Van verschillende scholen uit Zeeland waren er leerkrachten, directeuren en IB’ers naar Kapelle gekomen. De betrokkenheid was groot. Ik heb driemaal dezelfde workshop gegeven en telkens werd ik verrast door de prettige samenwerking. Terwijl ik het lokaal inkeek, dacht ik: Dit is Samen opleiden in de praktijk. Deze dag liet mij zien dat Samen opleiden werkt wanneer theorie en praktijk elkaar echt ontmoeten.

Handelingsmodel

Tijdens de workshop Rekenen heb ik vooral aandacht besteed aan het handelingsmodel. Dit didactische model wordt op de pabo aangeboden in leerjaar 2 en ook gevraagd als beoordelingscriterium voor de werkplek in jaar 2. Kort gezegd komt het erop neer dat leerkrachten in de rekenles moeten werken aan begrip, door het inzetten van concrete materialen, realistische  en abstracte afbeeldingen, aansluitend bij de abstractie som. 

Leuke poppetjes

De aanwezige opleiders hebben bij de som 26 + 20 = passende materialen en modellen gezocht. De redeneringen die ze daarbij deden en de discussies die ontstonden maakten duidelijk dat de deelnemers inzicht hebben in welk materiaal wel of niet geschikt is. Grappig om te zien dat het materiaal dat ik had meegenomen als ‘instinkers’ wel wat aantrekkingskracht had, maar uiteindelijk toch niet werd gekozen. Ik zag bij elke groep wel leerkrachten snel naar de leuke poppetjes lopen, om die zo snel mogelijk te pakken, want poppetjes sluiten natuurlijk goed aan bij de leefwereld van kinderen. 

Maar toen ze de pot met poppetjes op hun tafel hadden neergezet zag ik de aarzelingen komen. Leuke poppetjes, maar helpen ze ook echt? Losse poppetjes en fiches bevorderen het tellend rekenen en dat is niet wat je wilt bij deze som. Gezamenlijk concludeerden we dat materiaal met de tienstructuur hier beter is, omdat dit het rekenend oplossen bevordert. Complimenten voor de opleiders!

Samenwerken

Ik gun de aanstaande leraren dat ze op hun werkplek begeleid worden door zulke werkplekbegeleiders, die zelf het goede voorbeeld geven en ook bewust zijn van de juiste didactiek bij rekenen. De theorie van de opleiding is niet altijd bewust aanwezig, maar de inzichten erachter heb ik zeker opgemerkt. Ik hoop dat deze inzichten gedeeld worden met de collega’s op de scholen, dan zullen de studenten dit ook zeker gaan merken bij de begeleiding en bij het gesprek over de beoordelingscriteria. 

Zo wordt de band tussen opleiding en het werkveld weer een beetje sterker en het niveau van de rekeninstructie gaat omhoog. Als we deze manier van samenwerken blijven opzoeken, groeit niet alleen de kwaliteit van de begeleiding, maar ook die van het rekenonderwijs zelf. Zo bouwen we stap voor stap aan een sterke verbinding tussen de opleiding en het werkveld. Dat is precies waar Samen opleiden voor bedoeld is. 

Anja van der Hoek is docent Rekenen en Wiskunde aan Driestar hogeschool.